انقلاب خاموش: چگونه هویت غیرمتمرکز (DID) پتانسیل واقعی دیفای را آزاد خواهد کرد

 

اگر شما زمانی را در دنیای رمزنگاری سپری کرده‌اید، این تنش را احساس کرده‌اید. از یک سو، وعده‌ی مالی غیرمتمرکز (DeFi) مسحورکننده است: یک سیستم مالی جهانی، باز و بدون نیاز به مجوز که در آن شما بانک خود هستید. شما می‌توانید وام بدهید، وام بگیرید، معامله کنید و بدون نیاز به اجازه از یک دروازه‌بان متمرکز، درآمد کسب کنید.

از سوی دیگر، واقعیت این است که اغلب… دست و پاگیر. پروتکل‌های “شناسایی مشتری” (KYC) که برای امنیت و مقررات مهم هستند، به نظر می‌رسند که یادگاری از دنیای قدیم هستند—یک گلوگاه متمرکز که شما را ملزم می‌کند تا حساس‌ترین اطلاعات خود را به یک واسطه دیگر بدهید. این یک پارادوکس است: استفاده از هویت متمرکز برای دسترسی به آینده‌ای غیرمتمرکز.

اما اگر پلی وجود داشت؟ اگر شما می‌توانید ثابت کنید که همان کسی هستید که می‌گویید، اینکه از نظر قانونی بالغ هستید، یا اینکه یک سرمایه‌گذار معتبر هستید، بدون اینکه هرگز پاسپورت خود را بارگذاری کنید، آدرس خود را فاش کنید، یا داده‌های خود را در یک پایگاه داده شرکتی که ممکن است هک شود، به خطر بیندازید؟

این یک خیال آینده‌نگرانه نیست. این وعده هویت غیرمتمرکز (DID) است و آماده است تا به مهم‌ترین زیرساخت برای نسل آینده DeFi تبدیل شود. برای پلتفرم‌های آینده‌نگر مانند Exbix، ادغام DID تنها یک به‌روزرسانی نیست؛ بلکه یک گام اساسی به سوی یک اکوسیستم مالی امن‌تر، کارآمدتر و واقعاً غیرمتمرکز برای کاربرانش است.

بخش 1: بازتعریف هویت: از سیلوها به خودمختاری

برای درک اینکه چرا DIDها انقلابی هستند، ابتدا باید نقص‌های عمیق مدل فعلی هویت دیجیتال خود را درک کنیم.

مشکل هویت متمرکز

به این فکر کنید که چگونه امروز هویت خود را به صورت آنلاین اثبات می‌کنید. شما:

• پروفایل‌های رسانه‌های اجتماعی: هویت شما در فیس‌بوک، ایکس (توئیتر)، لینکدین.
• آدرس‌های ایمیل: متصل به گوگل، مایکروسافت، اپل.
• مدارک شناسایی دولتی: اسکن شده و در سرورهای بانک شما، صرافی ارز دیجیتال شما، شرکت هواپیمایی شما ذخیره شده است.

این مدل سیلوهای محصور ایجاد می‌کند. هویت شما در لینکدین با هویت بانکی شما ارتباطی ندارد. شما کنترل ندارید. این نهادها:

• مالک داده‌های خود باشید: آنها اطلاعات شخصی شما را جمع‌آوری، تحلیل و به‌صورت تجاری استفاده می‌کنند.
• هدف‌های اصلی: آنها برای هکرها گودال‌های داده‌ای ایجاد می‌کنند. یک نقض امنیتی در یک شرکت بزرگ می‌تواند هویت میلیون‌ها نفر را فاش کند.
• می‌توانند شما را سانسور کنند: آنها می‌توانند شما را از پلتفرم‌ها حذف کنند، دسترسی شما به حساب‌هایتان را مسدود کنند و به‌طور مؤثر شما را حذف کنند. حضور دیجیتال خود را با یک کلیک ایجاد کنید.

این سیستم خراب، ناکارآمد و ناامن است. این دقیقاً مخالف اصول پشت ارزهای دیجیتال است.

تولد هویت خودمختار (SSI)

مفهوم هویت خودمختار (SSI) یک تغییر پارادایمی است. این پیشنهاد می‌کند که هویت باید:

1. کاربرمحور باشد: شما و فقط شما، باید مالک و کنترل‌کننده مرکزی هویت شما باشد.
2. قابل حمل باشید: هویت شما نباید در یک پلتفرم یا سرویس خاص قفل شود.
3. قابل تأیید باشید: ادعاهای مربوط به هویت شما (مانند “بالای 18 سال”، “راننده دارای گواهینامه”، “سرمایه‌گذار معتبر”) باید به‌طور رمزنگاری شده توسط هر کسی قابل تأیید باشد بدون نیاز به تماس با صادرکننده اصلی.

SSI فلسفه است. شناسه‌های غیرمتمرکز (DID) و مدارک قابل تأیید (VC) فناوری‌هایی هستند که این امکان را فراهم می‌کنند.

قسمت 2: اجزا و جزئیات هویت غیرمتمرکز (DID)

بیایید اجزای اصلی را بدون ورود به جزئیات فنی بیش از حد بررسی کنیم.

1. شناسه غیرمتمرکز (DID)

یک DID نوع جدیدی از شناسایی‌کننده است که به‌طور جهانی منحصر به فرد، با قابلیت حل بالا و قابل تأیید به‌صورت رمزنگاری‌شده است. آن را به‌عنوان یک نام کاربری برای کل اینترنت تصور کنید که به‌طور کامل متعلق به شماست و از یک شرکت اجاره نشده است.

یک DID به این شکل است: did:example:123456789abcdefghi

این شامل سه بخش است:

• did: طرح شناسایی‌کننده.
• مثال: روش DID، که مشخص می‌کند کدام سیستم (مانند یک بلاک‌چین خاص مانند اتریوم، بیت‌کوین یا پروتکل دیگری) آن را مدیریت می‌کند.
• 123456...: شناسایی‌کننده منحصر به فرد در آن روش.

DID شما در یک سیستم غیرمتمرکز، مانند بلاک‌چین، ذخیره می‌شود و اطمینان می‌دهد که هیچ طرف واحدی نمی‌تواند آن را حذف کند.

2. DID مدرک

هر DID به یک سند DID اشاره دارد. این سند شامل کلیدهای عمومی، پروتکل‌های احراز هویت و نقاط پایانی خدمات است که برای تعامل با هویت استفاده می‌شود. این سند، راهنمایی برای اثبات مالکیت و محل ارسال مدارک قابل تأیید است.

3. مدارک قابل تأیید (VCs)

این همان جادو است. یک مدرک قابل تأیید، یک مدرک دیجیتال است که نشانه‌های دستکاری‌ناپذیری دارد. معادل یک مدرک فیزیکی (مانند گذرنامه یا مدرک دانشگاهی) است. این مدرک شامل سه طرف می‌باشد:

• صادرکننده: یک نهاد معتبر که مدرک را ایجاد و امضا می‌کند (برای مثال، یک دولت که گواهینامه رانندگی دیجیتال صادر می‌کند، یا Exbix که مدرک اثبات آدرس صادر می‌کند).
• دارنده: شخص یا نهادی که DID را در اختیار دارد و اعتبارنامه را دریافت، ذخیره و کنترل می‌کند (یعنی شما، کاربر).
• تأییدکننده: نهادی که نیاز به بررسی اعتبارنامه دارد (به عنوان مثال، یک پروتکل وام‌دهی DeFi که باید بداند شما یک ربات نیستید).

به طور اساسی، تأییدکننده نیازی به تماس با صادرکننده ندارد. آنها می‌توانند امضای صادرکننده را به صورت رمزنگاری شده بر روی گواهی تأیید کنید و آن را با کلیدهای عمومی در سند DID خود صادرکننده در بلاکچین مقایسه کنید. این تأیید حفظ حریم خصوصی است.

کیف پول: مرکز هویت شما

شما DIDs و VCs خود را در یک فایل متنی ذخیره نمی‌کنید. شما آن‌ها را در یک “کیف پول” دیجیتال مدیریت می‌کنید—یک برنامه امن در تلفن یا کامپیوتر شما. این کیف پول، خزانه‌ای برای کلیدها، هویت‌ها و مدارک معتبر شماست. این دروازه‌ای به دنیای SSI است.

بخش ۳: اصطکاک در DeFi امروز: جایی که DID جا می‌گیرد

DeFi دارای چندین نقطه درد است که مانع از پذیرش گسترده آن می‌شود، بسیاری از این موارد به هویت مربوط می‌شود.

۱. معضل KYC/AML

اکثر صرافی‌های متمرکز (CEXs)، از جمله صرافی‌های معتبر مانند Exbix، به طور قانونی ملزم به انجام بررسی‌های KYC و مبارزه با پولشویی (AML) هستند. این فرآیند، اگرچه ضروری است، اما باعث ایجاد اصطکاک، نگرانی‌های حریم خصوصی و خطرات امنیتی می‌شود. کاربران باید به صرافی اعتماد کنند تا از داده‌هایشان محافظت کند.

2. مشکل اوراکل و سیبیل حملات

در دیفای کاملاً بدون مجوز، چگونه می‌توانید از حملات سیبیل جلوگیری کنید—جایی که یک کاربر واحد هزاران کیف پول ایجاد می‌کند تا رأی‌گیری حاکمیتی را دستکاری کند یا جوایز کشاورزی را به دست آورد؟ راه‌حل فعلی معمولاً اثبات کار (مانند استخراج) یا اثبات سهام است که می‌تواند منابع‌بر باشد یا به ثروتمندان امتیاز بدهد. هیچ راه ساده‌ای برای اثبات “انسانیت منحصر به فرد” وجود ندارد.

3. بار سنگین وثیقه و عدم اعتبار

مدل فعلی وام‌دهی در دیفای به طرز چشمگیری بیش از حد وثیقه‌گذاری شده است. برای وام گرفتن ۱۰۰ دلار DAI، باید ۱۵۰ دلار ETH را قفل کنید. این به شدت ناکارآمد از نظر سرمایه است. چرا؟ زیرا هیچ سیستم هویت و اعتبار وجود ندارد. پروتکل نمی‌داند که آیا شما فردی قابل اعتماد هستید که وام را بازپرداخت خواهد کرد یا خیر؛ تنها می‌داند که شما دارای وثیقه‌ای است که می‌تواند ضبط کند. اعتبار واقعی، که خون حیات مالی سنتی است، وجود ندارد.

۴. عدم قطعیت نظارتی

مقامات نظارتی به درستی نگران ماهیت ناشناس دیفای هستند. بدون هیچ راهی برای اجرای انطباق (مانند اطمینان از اینکه شرکت‌کنندگان از حوزه‌های مجاز هستند)، پروتکل‌های دیفای در معرض تعطیلی یا محدودیت‌های شدید قرار دارند. DID مسیری به سوی انطباق ارائه می‌دهد که حریم خصوصی کاربر را قربانی نمی‌کند.

بخش ۴: هم‌افزایی آینده: DID به عنوان زیرساخت دیفای نسل بعدی

اینجا جایی است که همه اجزا به هم متصل می‌شوند. DID فقط این مشکلات را حل نمی‌کند؛ بلکه امکانات کاملاً جدیدی را باز می‌کند.

۱. KYC/AML بدون درز و حفظ حریم خصوصی (رعایت قانون سفر)

این جریان را تصور کنید:

1. شما یک بار، KYC سخت‌گیرانه‌ای را پشت سر می‌گذارید. با یک صادرکننده KYC معتبر و متخصص (یا حتی یک صرافی معتبر مانند Exbix) چک کنید.
2. در صورت موفقیت، صادرکننده یک گواهی قابل تأیید به شما می‌دهد. این گواهی نمی‌گوید "جان اسمیت، 123 خیابان اصلی." بلکه شامل یک مدرک رمزنگاری است که نشان می‌دهد شما "تأیید شده KYC توسط [DID صادرکننده]" هستید و بالای 18 سال دارید، یک مقیم یک کشور خاص و غیره. داده‌های شخصی شما در اختیار خودتان باقی می‌ماند.
3. حالا، زمانی که می‌خواهید در یک پلتفرم جدید معامله کنید یا از یک پروتکل جدید دیفای که نیاز به KYC دارد استفاده کنید، نیازی به پر کردن فرم دیگری نیست. شما به سادگی VC خود را از کیف پولتان ارائه می‌دهید. پروتکل امضای صادرکننده را تأیید می‌کند و به شما دسترسی می‌دهد. آن‌ها تضمینی که نیاز دارند را دریافت می‌کنند بدون اینکه هرگز داده‌های شخصی شما را ببینند. data.

این یک تغییر دهنده بازی برای ورود کاربران و سازگاری بین پلتفرمی است. شما می‌توانید از اعتبارسنجی شده خود از یک سرویس برای دسترسی فوری به دیگران استفاده کنید و تجربه‌ای یکپارچه در وب3 ایجاد کنید.

2. اثبات هویت و مقاومت در برابر سیبیل

پروژه‌هایی مانند Proof of Humanity و BrightID تلاش‌های اولیه در این زمینه هستند. با DID، شما می‌توانید یک اعتبارسنجی قابل تأیید داشته باشید. توسط یک جامعه یا الگوریتم معتبر صادر شده که به "انسانیت منحصر به فرد" شما گواهی می‌دهد. این مدرک سپس می‌تواند برای:

• حکمرانی: اطمینان از یک نفر یک رای در DAOs، جلوگیری از تسلط نهنگ‌ها و حملات سیبیل.
• ایردراپ‌ها و جوایز: توزیع عادلانه توکن‌ها به کاربران منحصر به فرد به جای کشاورزانی با هزاران توکن.
کیف پول‌ها.
• دسترسی: دسترسی به جوامع یا رویدادهای انحصاری را فراهم کنید.

این یک اکوسیستم DeFi عادلانه‌تر و دموکراتیک‌تر ایجاد می‌کند.

3. وام‌دهی با وثیقه کمتر و امتیاز اعتباری زنجیره‌ای

این احتمالاً تحول‌آفرین‌ترین کاربرد است. با DID، می‌توانید یک شهرت پایدار، قابل حمل و زنجیره‌ای بسازید.

• شهرت به عنوان وثیقه: آدرس کیف پول شما که به DID شما متصل است، می‌تواند تاریخچه‌ای را جمع‌آوری کند. آیا شما وام‌های خود را در Aave بازپرداخت کرده‌اید؟ آیا به‌طور مسئولانه در Uniswap نقدینگی ارائه داده‌اید؟ این تاریخچه می‌تواند توسط این پروتکل‌ها به‌صورت اعتبارنامه‌های قابل تأیید تأیید شود.
• تاریخچه اعتباری قابل حمل: یک پروتکل وام‌دهی می‌تواند تاریخچه رفتار خوب شما را ببیند و پیشنهاد دهد شما وامی با وثیقه کمتر از یک کاربر جدید و ناشناس دریافت می‌کنید. شهرت شما به یک دارایی ارزشمند و قابل monetization تبدیل می‌شود.
• اثبات‌های بدون دانش برای اعتبار: شما حتی می‌توانید ثابت کنید که نمره اعتبار شما بالای یک آستانه خاص است بدون اینکه نمره دقیق را فاش کنید، با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته رمزنگاری مانند zk-SNARKs. این امکان را فراهم می‌کند که واقعاً بازارهای وام‌دهی زیر وثیقه انقلابی، سرانجام اعتبار واقعی را به دیفای می‌آورد.

4. انطباق با مقررات و اثبات سهام واگذار شده

شناسه‌های غیرمتمرکز می‌توانند به پروتکل‌ها کمک کنند تا به صورت متمرکز با مقررات انطباق داشته باشند. به عنوان مثال، یک پروتکل می‌تواند به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که فقط کاربران را بپذیرد که بتوانند ثابت کنند از یک حوزه تحریمی نیستند، بدون اینکه پروتکل هرگز دانستن اینکه کاربر واقعاً از کدام حوزه قضایی است. این “رعایت بدون دانش”، گنجینه‌ای است که الزامات قانونی را با حریم خصوصی فردی متعادل می‌کند.

علاوه بر این، برای صرافی‌هایی مانند Exbix Markets که گزینه‌های معاملاتی پیشرفته‌ای را ارائه می‌دهند، DID می‌تواند دسترسی به محصولات پیچیده‌ای مانند قراردادهای آتی و مارجین‌ها را با تأیید فوری صلاحیت کاربر بر اساس مدارکشان ارائه می‌دهد.

5. امنیت بیشتر و بازیابی حساب

از دست دادن کلید خصوصی شما یک کابوس است. سیستم‌های DID می‌توانند مکانیزم‌های بازیابی پیچیده و کاربرپسند را فعال کنند. شما می‌توانید "نگهبانانی" (دیگر DIDهایی که متعلق به شما یا دوستان/خانواده مورد اعتماد شما هستند) تعیین کنید که می‌توانند به طور جمعی به شما کمک کنند تا دسترسی به کیف پول اصلی هویت خود را در صورت گم کردن کلیدها بازیابی کنید و از مدل شکننده عبارت دانه فراتر بروید.

بخش 5: یک راهنمای عملی: استفاده از DID در پلتفرمی مانند Exbix

بیایید تصویری از آنچه که این می‌تواند برای شما، یک کاربر، در آینده نزدیک به نظر برسد، ترسیم کنیم.

سناریو: دسترسی به یک جفت معاملاتی جدید با مارجین

1. این راه‌اندازی: شما قبلاً KYC کامل خود را با Exbix انجام داده‌اید. در کیف پول خود، یک VC از Exbix دارید که تأیید می‌کند هویت شما تأیید شده و شما برای معاملات مارجین واجد شرایط هستید.
2. تمایل: شما می‌خواهید یک موقعیت مارجین در یک جفت ارز ناپایدار مانند BNB/USDT.
3. درخواست: رابط معاملاتی Exbix دسترسی به یک اعتبار خاص را درخواست می‌کند: “شایستگی معاملات حاشیه‌ای Exbix.”
4. اجازه: کیف پول شما باز می‌شود. این کیف پول دقیقاً نشان می‌دهد که Exbix چه اعتباری را می‌خواهد ببیند. شما درخواست را تأیید می‌کنید. یک مدرک امضا شده به صورت رمزنگاری شده به Exbix ارسال می‌شود.
5. دسترسی: سیستم Exbix امضای مدرک را با DID خود در بلاکچین بررسی می‌کند. این تأیید به‌صورت آنی و موفقیت‌آمیز انجام می‌شود. حساب شما به‌طور فوری مجوزهای تجارت مارجین را بدون نیاز به بررسی دستی یا ارسال فرم دریافت می‌کند. اکنون می‌توانید ETH/USDT یا BCH/USDT با اهرم به همین راحتی.

این روند برای دسترسی به بازارهای آتی، برداشت مقادیر بیشتر یا شرکت در فروش‌های انحصاری توکن نیز صدق می‌کند. سایش از بین رفته است.

بخش 6: چالش‌ها و مسیر پیش رو

آینده روشن است، اما مسیر بدون موانع نیست.

• استانداردسازی: اکوسیستم DID نیاز به توافق گسترده در مورد استانداردها (W3C در حال رهبری این موضوع است) دارد تا از تعامل‌پذیری بین صادرکنندگان، تأییدکنندگان و کیف پول‌های مختلف اطمینان حاصل شود.
• صادرکننده اعتماد: کل سیستم به قابلیت اعتماد صادرکنندگان وابسته است. چگونه تصمیم می‌گیریم که کدام صادرکننده برای KYC قابل اعتماد است؟ این احتمالاً شامل ترکیبی از دولت‌ها، شرکت‌های خصوصی تحت نظارت و جوامع غیرمتمرکز خواهد بود.
• تجربه کاربری: تجربه کاربری باید بی‌نقص باشد. مدیریت کلیدها و اعتبارنامه‌ها باید به سادگی استفاده از ورود به سیستم شبکه‌های اجتماعی باشد. امروز. این یک چالش مهم در طراحی و مهندسی است.
• پذیرش: برای اینکه DID به ستون فقرات DeFi تبدیل شود، به حجم بحرانی نیاز دارد. بازیگران اصلی—صرافی‌هایی مانند Exbix، پروتکل‌های پیشرو در DeFi و ارائه‌دهندگان کیف پول—باید از این فناوری حمایت کرده و آن را ادغام کنند.

نتیجه‌گیری: کلید نامرئی برای یک سیستم مالی باز

هویت غیرمتمرکز بیشتر از یک مشخصه فنی است؛ این حلقه مفقوده‌ای است که وعده غیرمتمرکزسازی را با نیازهای عملی یک سیستم مالی جهانی متصل می‌کند. این کلید نامرئی است که قفل را باز خواهد کرد:

• حاکمیت واقعی کاربران: دادن کنترل نهایی به افراد بر داده‌ها و هویت دیجیتالشان.
• رادیکال کارایی: حذف موانع از فرآیند ورود و انطباق.
• محصولات مالی نوآورانه: امکان اعتبار زنجیره‌ای و وام‌دهی با وثیقه کم.
• حکمرانی قوی و دموکراتیک: تامین امنیت DAOs و جوامع در برابر دستکاری.

برای یک صرافی ارز دیجیتال پیشرفته مانند Exbix، پذیرش هویت غیرمتمرکز یک حرکت استراتژیک به سوی آینده‌ای امن‌تر، خصوصی‌تر و با قدرت بیشتر برای کاربران است. این یک تعهد به ساختن تنها یک پلتفرم معاملاتی نیست، بلکه یک بخش اساسی از زیرساخت وب غیرمتمرکز است.

آینده دیفای بر اساس ناشناسی ساخته نخواهد شد، بلکه بر اساس قابل تأیید بودن، هویت حفظ حریم خصوصی. این یک سیستم خواهد بود که در آن می‌توانید همه چیز را اثبات کنید، اما تقریباً هیچ چیز را فاش نکنید. و این آینده‌ای است که ارزش ساختن دارد.