Ẹ jẹ́ kí a sọ̀rọ̀ gidi fún ìṣẹ́jú kan. O wà níbí nítorí pé o mọ̀ nípa rẹ̀. O ti rí agbára ọrọ̀ ajé oní-nọ́ńbà, o ti gba àkóso ọjọ́ iwájú ọrọ̀ ajé rẹ, o sì ti wọ inú ayé owó-orí-kóòǹpútà. Ó jẹ́ ohun ìgbádùn, ó ń fúnni ní agbára, àti ní òótọ́, ọ̀nà ọjọ́ iwájú. Ṣùgbọ́n pẹ̀lú agbára ńlá ni ẹrù iṣẹ́ ńlá ń wá—ní pàtàkì, ẹrù iṣẹ́ ààbò àwọn dúkìá oní-nọ́ńbà rẹ. Àti ní ìwọ̀ oòrùn ayélujára yìí, ìmọ̀ràn búburú àti àwọn ìtàn àròsọ eléwu tàn kálẹ̀ kíákíá ju ẹ̀rọ tuntun tí a fi ń ṣe meme coin pump lọ. A máa ń rí i ní gbogbo ìgbà ní [Orúkọ Ìyípadà Rẹ]. Ẹni tí ó bá ṣe ohun gbogbo dáadáa, àyàfi tí ó bá gbàgbọ́ nínú ìtàn àròsọ ààbò kan, ó máa ń pàdánù owó. Ó máa ń bani nínú jẹ́, ó sì máa ń ṣeé dènà nígbà gbogbo. Nítorí náà, ẹ jẹ́ kí a fa aṣọ ìbòjú náà sẹ́yìn. Ẹ jẹ́ kí a fọ́ àwọn ìtàn àròsọ ààbò orí ayélujára márùn-ún tí ó wọ́pọ̀ jùlọ àti èyí tí ó léwu jùlọ tí ó ń fi owó crypto tí a ti ṣe èrè jìjàkadì sí ewu nísinsìnyí. Àròsọ #1: “Ọ̀rọ̀ìpamọ́ tó lágbára ni gbogbo ohun tí mo nílò.” Àròsọ: Láti ìgbà èwe rẹ ni wọ́n ti ń sọ fún ọ pé: lo lẹ́tà ńlá, nọ́mbà, àmì, àti orúkọ ẹranko rẹ àkọ́kọ́. Tí ọ̀rọ̀ ìpamọ́ rẹ bá díjú tó, o jẹ́ Fort Knox. Òtítọ́: Nínú ayé crypto, ọ̀rọ̀ìpamọ́ nìkan dà bí lílo ìdènà kan ṣoṣo tó rọ̀rùn lórí ibi ìpamọ́ tí ó kún fún ọ̀pá wúrà. Ó lè dá ẹni tó ń kọjá lọ dúró, ṣùgbọ́n kò ní dá olè tó jẹ́ olùfọkànsìn dúró. Àwọn ìkọlù òde òní kìí sábà ní í ṣe pẹ̀lú ṣíṣe àkíyèsí ọ̀rọ̀ìpamọ́ rẹ. Dípò bẹ́ẹ̀, wọ́n máa ń lò: Àwọn Ìrúfin Dátà: Tí o bá ti lo ọ̀rọ̀ìpamọ́ “tó lágbára” yẹn lórí ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù mìíràn tí wọ́n ti gé, àwọn bot yóò gbìyànjú àpapọ̀ ìmeeli/ọ̀rọ̀ìpamọ́ kan náà lórí gbogbo ìforúkọsílẹ̀ tí ènìyàn mọ̀ (èyí ni a ń pè ní “ìfikún ìwé ẹ̀rí”). Àwọn Ojú òpó wẹ́ẹ̀bù ìfiranṣẹ́: O tẹ ọ̀rọ̀ìpamọ́ “tí ó lágbára” rẹ sínú ojú òpó wẹ́ẹ̀bù èké kan tí ó jọ tiwa. O ṣẹ̀ṣẹ̀ fi kọ́kọ́rọ́ náà fún olè náà fúnra rẹ. Àwọn Olùṣàkójọ Kóòdù àti Àwọn Oníṣekúṣe: Àwọn sọ́fítíwè búburú lórí ẹ̀rọ rẹ lè gba gbogbo ìkọkọ́ tí o bá ṣe sílẹ̀, kí ó sì fi ọ̀rọ̀ìpamọ́ rẹ ránṣẹ́ sí olùṣekúṣe. Kókó ọ̀rọ̀ aṣínà: Ọ̀rọ̀ aṣínà jẹ́ ẹ̀rọ ààbò tó dáa fún orúkọ ẹni, kì í ṣe ẹ̀rọ ààbò tó dá dúró. Ohun tí ó yẹ kí o ṣe dípò rẹ̀: Mu Ijẹrisi Ohun-iṣiro Meji (2FA) ṣiṣẹ Nibikibi. Eyi ko ṣee ṣe lati duna. 2FA ṣafikun titiipa keji lori ibi ipamọ naa. Paapaa ti ẹnikan ba ni ọrọ igbaniwọle rẹ, wọn nilo koodu alailẹgbẹ, ti o ni oye akoko lati inu foonu rẹ lati wọle. Lo Olùṣàkóso Ọ̀rọ̀ìpamọ́. Àwọn irinṣẹ́ wọ̀nyí ń ṣẹ̀dá àti tọ́jú àwọn ọ̀rọ̀ìpamọ́ tó díjú, tó yàtọ̀ fún gbogbo ojú òpó wẹ́ẹ̀bù tí o bá lò. O kan nílò láti rántí ọ̀rọ̀ìpamọ́ pàtàkì kan ṣoṣo. Èyí yóò dín ewu ìkọlù ìfipamọ́ ìwé ẹ̀rí kù pátápátá. Má ṣe tún lo ọ̀rọ̀ìpamọ́. Pàápàá jùlọ kìí ṣe fún àkọọ́lẹ̀ ìmeeli rẹ, èyí tí ó sábà máa ń jẹ́ kọ́kọ́rọ́ pàtàkì láti tún gbogbo ọ̀rọ̀ìpamọ́ rẹ mìíràn ṣe. Àròsọ Kejì: “Mi ò ní fẹ́ ṣe àfọwọ́kọ nípa fíṣín. Wọ́n hàn gbangba gan-an.” Àròsọ: Àwọn ìmeeli ìfiranṣẹ́ ìfiranṣẹ́ kún fún èdè tí kò dára, àwọn ìhalẹ̀ ALL-CAPS kíákíá, àti àwọn àdírẹ́sì èké bíi n0-reply@secure-bitcoin.wix.com. O gbọ́n jù fún èyí lọ. Òótọ́ Ọ̀rọ̀: Ìwà ìbàjẹ́ ti yípadà sí ọ̀nà iṣẹ́ ọ̀nà tó gbajúmọ̀ gan-an tí a pè ní “ìwà ìbàjẹ́ ọkọ̀.” Àwọn olùkọlù máa ń ṣe ìwádìí lórí ibi tí wọ́n fẹ́ fojú sí. Wọ́n á mọ orúkọ rẹ, wọ́n á mọ bí o ṣe ń ṣòwò, wọ́n á sì tún mọ bí o ṣe ń ṣòwò. A n sọrọ nipa: Àtìlẹ́yìn Twitter/Telegram èké: Àwọn àkọọ́lẹ̀ afàwọ̀rajà tí wọ́n ń yọ́ wọ inú àwọn DM rẹ tí wọ́n ń fúnni ní “ìrànlọ́wọ́.” Kẹ́lẹ́ńdì

Àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù: Àwọn ojú òpó wẹ́ẹ̀bù tí wọ́n jẹ́ àdàkọ pípé tiwa, pẹ̀lú URL tí ó jẹ́ àmì kan ṣoṣo (fún àpẹẹrẹ, your-exchange.com àti your-exchangе.com—ṣe àkíyèsí Cyrillic 'e'?). Àwọn Àfikún Ẹ̀rọ Aṣàwárí Àìròtẹ́lẹ̀: Àwọn àfikún àpò ìpamọ́ tí ó dàbí èyí tí ó tọ́ ṣùgbọ́n tí ó ń gba owó rẹ nígbà tí o bá fọwọ́ sí ìṣòwò kan. Kókó ọ̀rọ̀ náà: Kì í ṣe nípa ọgbọ́n, ó jẹ́ nípa ìṣọ́ra. Gbogbo ènìyàn ló lè parọ́ tí a ṣe dáadáa. Ohun tí ó yẹ kí o ṣe dípò rẹ̀: Ṣe àmì sí Exchange Rẹ. Máa lọ sí ojú òpó wẹ́ẹ̀bù wa nígbà gbogbo nípa títẹ àmì sí bukumaaki rẹ, kìí ṣe ìjápọ̀ láti inú ìmeeli, tweet, tàbí ìránṣẹ́ Discord. Ṣàyẹ̀wò URL lẹ́ẹ̀mejì. Kí o tó tẹ ohunkóhun, ṣàyẹ̀wò URL tó wà nínú àdírẹ́sì. Wá àmì ìkọ̀wé tó tọ́ àti àmì ìdènà https://. Ṣàyẹ̀wò àwọn ikanni osise. Gba atilẹyin nikan lati awọn ọna asopọ ti a ṣe akojọ lori oju opo wẹẹbu osise wa. Gba pe eyikeyi olubasọrọ ti a ko beere jẹ ete itanjẹ titi ti a fi fihan pe o yatọ. Àròsọ #3: “Àwọn Ìṣòwò Krypto jẹ́ aláìmọ̀ àti pé a kò lè tọ́pasẹ̀ wọn.” Àròsọ: Nítorí àṣà ìbílẹ̀ àti àwọn òṣèré búburú díẹ̀ ní ìṣáájú, ọ̀pọ̀ ènìyàn gbàgbọ́ pé Bitcoin àti àwọn owó ìtanràn míràn jẹ́ ohun èlò pípé fún àwọn ìṣe àìlórúkọ, tí a kò lè tọ́ka sí. Òtítọ́: Ọ̀pọ̀lọpọ̀ owó ìsanwó jẹ́ èyí tí a kò mọ̀ ní orúkọ, kìí ṣe orúkọ ẹni tí a kò mọ̀. Gbogbo ìṣòwò kan ni a máa ń kọ sílẹ̀ títí láé lórí ìwé àkọsílẹ̀ gbogbogbòò tí kò ṣeé yípadà—ìyẹn blockchain. Ronú nípa rẹ̀ báyìí: àdírẹ́sì àpò owó rẹ kì í ṣe orúkọ rẹ, ṣùgbọ́n orúkọ àpèlé àrà ọ̀tọ̀ ni. Tí ẹnikẹ́ni bá so orúkọ àpèlé yẹn pọ̀ mọ́ ìdámọ̀ gidi rẹ (nípasẹ̀ ìlànà KYC lórí pàṣípààrọ̀, ìṣòwò tí o ṣe pẹ̀lú àjọ kan tí a mọ̀, tàbí OpSec tí kò ní ìrọ̀rùn), wọ́n lè rí gbogbo ìtàn ìṣòwò rẹ títí láé. Kókó ọ̀rọ̀ náà: Àkọsílẹ̀ gbogbogbòò ni blockchain jẹ́. Ìpamọ́ jẹ́ ohun tí o gbọ́dọ̀ ṣiṣẹ́ fún ní gbogbogbòò, kìí ṣe ètò àìyípadà. Ohun tí ó yẹ kí o ṣe dípò rẹ̀: Lo Àwọn Àpò Ìnáwó Púpọ̀. Ronú nípa níní àwọn àpò ìnáwó ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún àwọn ète ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ (fún àpẹẹrẹ, ọ̀kan fún ṣíṣe ìtajà lórí àwọn pàṣípààrọ̀, ọ̀kan fún pípẹ́, ọ̀kan fún ṣíṣe ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn dApps tuntun). Èyí ń ran ìgbòkègbodò ìnáwó rẹ lọ́wọ́ láti pín sí méjì. Kọ́ ara rẹ nípa Àwọn Owó Ìpamọ́ àti Àwọn Ohun Èlò. Tí ìpamọ́ bá jẹ́ pàtàkì, ṣe ìwádìí lórí àwọn ìmọ̀ ẹ̀rọ pàtó tó wà lẹ́yìn àwọn owó bíi Monero (XMR) tàbí Zcash (ZEC), èyí tó ń fúnni ní ìdánilójú ìpamọ́ tó lágbára. Lo àwọn iṣẹ́ CoinJoin fún Bitcoin pẹ̀lú ìṣọ́ra àti láti ọ̀dọ̀ àwọn olùpèsè tó ní orúkọ rere. Ronú kí o tó ṣe é. Máa ṣiṣẹ́ pẹ̀lú èrò pé gbogbo ìṣòwò tí o bá ṣe lè jẹ́ kí ẹnikẹ́ni rí i lọ́jọ́ kan. Àròsọ #4: “Pàṣípààrọ̀ yìí pọ̀ gan-an, nítorí náà owó mi wà ní ààbò 100% níbẹ̀.” Àròsọ: Àwọn ilé ìtajà ńláńlá tí a mọ̀ dáadáa jẹ́ àwọn ilé olódi tí a kò lè wọ̀. Wọ́n ní àwọn ẹgbẹ́ ògbóǹkangí, nítorí náà mi ò nílò láti ṣàníyàn nípa owó tí mo fi sí orí ìtàkùn wọn. Òtítọ́: Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ilé ìtajà tí a mọ̀ dáadáa bíi tiwa ń ná owó mílíọ̀nù sí ààbò tó ga jùlọ (ibi ìpamọ́ tútù, owó ìbánigbófò, ìmójútó 24/7), kò sí ètò orí ayélujára tí kò ṣeé farapa 100%. Ó bani nínú jẹ́ pé ìtàn crypto kún fún àwọn ilé ìtajà “tóbi jù láti kùnà” tí wọ́n sì kùnà lọ́nà tó yanilẹ́nu. Ìdí kan wà tí ìlànà náà “Kì í ṣe kọ́kọ́rọ́ rẹ, kì í ṣe owó ìpamọ́ rẹ” wà. Tí owó rẹ bá wà lórí pàṣípààrọ̀, o ń gbẹ́kẹ̀lé pàṣípààrọ̀ náà láti dáàbò bò wọ́n. O lè rí i pé: Àwọn Ìwà Ìbàjẹ́ Lórí Pàṣípààrọ̀: Àwọn ìkọlù onígbàlódé lórí ètò ìtajà náà. Àwọn ewu inú ilé: Àwọn òṣìṣẹ́ oníwà ipá tàbí àwọn ìwà ààbò inú ilé tí kò dára. Ìdènà fún Ìlànà: Àwọn ìgbésẹ̀ ìjọba tó lè dí

àwọn dúkìá. Kókó ọ̀rọ̀ náà: Pààrọ̀ jẹ́ irinṣẹ́ tó dára gan-an fún ìṣòwò, àmọ́ kì í ṣe ibi ìpamọ́ owó ní báńkì. Kò yẹ kí ó jẹ́ ojútùú ìpamọ́ fún ìgbà pípẹ́ rẹ. Ohun tí ó yẹ kí o ṣe dípò rẹ̀: Lo Àpò Ìpamọ́ Ohun Èlò fún Ìfowópamọ́. Fún iye owó crypto tó pọ̀ tí o kò ní gbèrò láti tà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, gbé e lọ sí àpò ìpamọ́ ohun èlò (bíi Ledger tàbí Trezor). Èyí yóò mú kí owó rẹ kúrò lórí ìtajà lórí ayélujára lọ sí ibi ìpamọ́ tútù tirẹ. Ṣe Ìtọ́jú Àpò Rẹ Lóríṣiríṣi. Má ṣe kó gbogbo ẹyin rẹ sínú apẹ̀rẹ̀ kan—kódà bí apẹ̀rẹ̀ náà bá jẹ́ àpò ìṣiṣẹ́ rẹ. Ní àfikún kí o sì mọ gbólóhùn ìtọ́jú rẹ ní orí (ṣùgbọ́n má ṣe lo ẹ̀rọ ayélujára!). Yan Paṣipaarọ Ọgbọ́n. Ṣe iṣẹ́ ilé rẹ. Lo àwọn paṣipaaro pẹ̀lú ìtàn tó dájú, ẹ̀rí tó ṣe kedere, àti àwọn ètò ìbánigbófò tó lágbára. Àròsọ #5: “Kọ̀ǹpútà/Fóònù mi mọ́, nítorí náà mi ò ní Malware.” Àròsọ: Tí ẹ̀rọ mi kò bá lọ́ra, tí ìpolówó bá ń jáde, tàbí tí kò bá ṣe ohun àjèjì, ó gbọ́dọ̀ wà láìsí àwọn kòkòrò àrùn àti malware. Òótọ́: Àwọn malware tó léwu jùlọ lónìí ni a ṣe láti má ṣe rí wọn. Ète wọn kì í ṣe láti mú ọ bínú; ó jẹ́ láti jí nǹkan lọ́wọ́ rẹ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́. Àwọn ìwé àkọsílẹ̀ Cryptojacking, àwọn keyloggers, àti àwọn olùgbéjàko clipboard lè ṣiṣẹ́ fún oṣù díẹ̀ láìsí àmì àrùn kan ṣoṣo tó hàn gbangba. Ìkọlù tí ó wọ́pọ̀ ni ẹni tí ó gbé àpò ìkópamọ́. O máa ń da àdírẹ́sì àpò owó rẹ kọ láti fi owó ránṣẹ́ sí ọ̀rẹ́ kan. Àwọn malware tí a kò lè rí yóò fi àdírẹ́sì olùgbé ìkópamọ́ rọ́pò rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. O máa ń fi àdírẹ́sì olùgbé ìkópamọ́ rọ́pò rẹ̀, owó náà yóò sì lọ títí láé, láìsí àǹfààní láti yí padà. Kókó ọ̀rọ̀ náà: Nínú ìwé-ìròyìn, àìsí àmì àrùn kìí ṣe ẹ̀rí ààbò. Ẹ̀rọ rẹ jẹ́ apá pàtàkì nínú ètò ààbò rẹ. Ohun tí ó yẹ kí o ṣe dípò rẹ̀: Ṣe idoko-owo sinu Sọfitiwia Aabo Olokiki. Apakan antivirus/anti-malware to dara jẹ ipele aabo ipilẹ. Ṣọ́ra fún ìgbàsílẹ̀. Fi software láti orísun àṣẹ nìkan sílẹ̀. Yẹra fún software tí ó ti fọ́, àwọn ìkọlù eré ọ̀fẹ́, àti àwọn afikún browser tí ó léwu—wọ́n jẹ́ àwọn ohun èlò malware tí ó wọ́pọ̀. Ṣàyẹ̀wò Àdírẹ́sì lẹ́ẹ̀mejì. Kí o tó fi ìṣòwò èyíkéyìí ránṣẹ́, pàápàá jùlọ èyí tó tóbi, máa ṣàyẹ̀wò àwọn lẹ́tà mẹ́rin àkọ́kọ́ àti àwọn lẹ́tà tó kẹ́yìn nínú àdírẹ́sì àpò owó olùgbà. Ó dára jù bẹ́ẹ̀ lọ, fi ìṣòwò ìdánwò kékeré ránṣẹ́ ní àkọ́kọ́. Jẹ́ kí gbogbo nǹkan máa ṣe àtúnṣe. Máa ṣe àtúnṣe sí ẹ̀rọ ìṣiṣẹ́ rẹ, ẹ̀rọ aṣàwárí, àti gbogbo àwọn àpù rẹ déédéé. Àwọn àtúnṣe wọ̀nyí sábà máa ń ní àwọn àtúnṣe ààbò pàtàkì. Ìparí: Agbára nípasẹ̀ ẹ̀kọ́ Ète ibi yìí kì í ṣe láti dẹ́rù bà ọ́ kúrò lọ́wọ́ crypto. Ó jẹ́ òdìkejì rẹ̀. A fẹ́ fún ọ lágbára láti kópa pẹ̀lú ìgboyà àti láìléwu. Ìpìlẹ̀ ààbò kì í ṣe irinṣẹ́ ìyanu tàbí ètò kan ṣoṣo; ó jẹ́ èrò ọkàn ti iyèméjì tó dára àti ẹ̀kọ́ tó ń gbéṣẹ́. Nípa kíkọ àwọn ìtàn àròsọ wọ̀nyí sílẹ̀ àti gbígbà àwọn ìṣe tí a ti ṣàlàyé, o ti kúrò láti jíjẹ́ ẹni tí ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ olùkópa nínú ètò ọrọ̀ ajé oní-nọ́ńbà. O gba ohun ìní gidi. Ní [Orúkọ Ìpàṣípààrọ̀ Rẹ], ààbò rẹ ni ohun pàtàkì jùlọ fún wa. A ń kọ́ àwọn ètò wa pẹ̀lú èyí lọ́kàn, ṣùgbọ́n a nílò rẹ gẹ́gẹ́ bí alábàáṣiṣẹ́pọ̀. Máa ṣiyèméjì, máa ní ìmọ̀, kí a sì jọ kọ́ ọjọ́ iwájú ìnáwó tó dájú.

Àwọn ìmọ̀ràn nípa ààbò lórí ayélujára

Àwọn Àròsọ Ààbò 5 Tó Wọ́pọ̀ Lórí Ayélujára Tí Ó Lè Dá Àpò Ìpamọ́ Krypto Rẹ Sílẹ̀