Phishing ku Bino Byo: Okwetegereza n'Okwewala Ebikozesebwa by'Obutali Bunyenyezi mu Muwendo w'Obukadde

Genda kiki: olina okunywa kafe yo mu makya, osoma ebirowoozo byo, era olaba omutumwa okuva ku mukutu gwo ogw'ekikugu mu by'ennyanja. “Obutafaananako Obukadde!” akasoka k'ekitabo k'ekiraga. “Akaawandiiko kyo kayitiddwa. Kola wano okwekenneenya obulamu bwo mu biseera eby'amaanyi.”
Omutima gwo guva ku bbeere. Nga tosobola kukyusa, okola. Ekitundu kikyusa perfect—ekitibwa eky'ekika, ensigo y'ekikadde, n'amaanyi g'okusaba. Okwetikka mu by'amaanyi. Era nga bwe kityo, obugagga bwo obw'amaanyi mu Bitcoin ne Ethereum bwakoma. Bwakoma. Mu kifo kya digital.
Ekino si kimu ku by'ekikadde; kye kifo ky'ekikadde ekya phishing, era kye kimu ku ngeri ezikozesebwa nnyo n'ezikola obutali butuufu mu bazzukulu ba crypto. Mu mu muzi wa ndalama wosamanganidwa, inu ndi banki yanu. Ndipo ndi mphamvu zambiri zimabwera ndi udindo waukulu— makamaka pamene ikukhalira pa chitetezo.
Ku [Dzina la Malonda Anu], tikukhulupirira kuti ogwiritsa ntchito ophunzira ndi mzere wathu wolimba wotsutsa. Buku ili si mndandanda wa malangizo; ndi kupita m’mbuyo mwachindunji mu psychology ya phishing scams, kukuphunzitsani momwe mungapezere zizindikiro zoyipa ndikupanga ekikye ekikadde ku byobugagga byo mu by'ekikadde.
Phishing ki, mu ngeri ey'ekika? Okusobola okutuuka ku nsonga ezisinga obulungi
Mu nsonda zayo, phishing kyekikolwa ky'ekikadde ekikozesa obutafaanana mu by'ekikadde—nga ebyema, ebyawandiiko, oba webusaiti—okukuyigiriza okwewaayo ku makulu ag'ekikadde. Ffembi ku nsonga eno ng'ekikadde ekyekikola kisinga obulungi kisaba mu nsi enkulu, nga kisaba okufuna.
someone ajja aliba.
Mu nsiiko ya crypto, obukadde buno bubeera bungi nnyo okusinga omuntu okufuna ekifaananyi kyo ku Netflix. Ekigendererwa kisinga obulungi:
Okulaba ku bwebitabo by’okusasanya
Obuyinza obw’okuva mu kifo n’amaanyi ag’okusaba
Amakodi ga Two-Factor Authentication (2FA)
Amakadi g’ewallet
Ebikozesebwa mu crypto tebisobola kutwalibwa mu nsiiko. Osanga obuwumbi obwo bwatwaliddwa ku kifo ky’akatale, tebusobola kuggwaawo. buli ziri mu bise. Tezali bank y’osanga, tewali fraud department y’osanga okwejja ku charge. Obulamu buno buno buva mu phishing obukwata ku mutima.
Ennyanjula eza Crypto Phishing Scam
Phishing eyongedde okwewala okuva mu email eyakolebwa obulungi okuva ku “Nigerian prince.” Ebyo ebikozesebwa leero bikoze mu ngeri ey’amaanyi, eyakanyiriza, era eyekyamu nnyo.
Obulamu obw’amaanyi Email Phish: Ekikadde ky'ekikadde. Okwetegereza email egenda mu maaso nga ekiraga omukutu ogw'amaanyi (nga Binance, Coinbase, oba ffe, [Erinnya ly'Omukutu Gwo]). Ekitundu ky'ekikadde kisinga okuleeta omukutu ogw'amaanyi: okwefuga kw'ekikadde, okukozesa obulamu obutakwatagana, oba okwefuga kw'ekikadde okw'ekikadde. Omukutu guno guli ku webusaiti ey'ekikadde ey'amaanyi.
Spear Phishing: Enkola y'Omusasi: Eno ye nkola ey'ekikadde ey'ekikadde. Abakola obulimba okukwata mu nkola y’okusaba. Bano basobola okwewandiisa n’eddembe lyo, okwewandiisa ku mukutu ogw’okukola, oba ne okuleetawo okwewandiisa ku nsonga ezikola. Ebyo bikwata ku mutima, nga bikwongera okuba n’amaanyi mu kukuyamba.
Smishing (SMS Phishing): Okweyanjula ku buteekateeka obw’amaanyi okuva ku namba eyakuyitira nga y’amaanyi g’okusaba, nga erina ekitabo ku mukutu ogw’amaanyi oba ku mukutu ogw’amaanyi. Bino bisinga okufuna ebirabo eby’amaanyi oba ebirabo eby’amaanyi. drops.
Obubaka b'ama Apps: Okwesiga app y'ekikula ky'ogenda ku Google Play oba Apple App Store era okudda ku clone ey'ekikula. Olw'oyingira mu makulu go, gatuukirira mu mukono gwa musiyaga.
Okukozesa Social Media mu Kwefuga: Amakonti ag'ekikula ku Twitter, Telegram, ne Discord gakozesa obukodyo obutali bwenkanya nga bano b'ekikula b'ekikula oba ab'ekikula ab'amaanyi. Bano bakubiriza okwefuga obubaka obutali bwenkanya (“Tsend 1 ETH, ffe 5 ETH nkyuka!”) oba “support ya bakasitoma” okukuwa n’akakasa, nga oyagala okufuna obuyambi ku kyekyali, nga osaba obubaka bwo bw’ekikadde.
Abakola ku Browser & Wallet: Kino kireeta obuzibu obw’amaanyi. Okweyambisa ekikozesebwa ekirina obulabe (dApp) oba webusaiti, era kisaba osigninga transaction erina obulungi. Mu ngeri y’amaanyi, osigala nga totya kuwaniriza mvumo kuti mnyamata wa chinyengo atenge katundu wanu wonse kuchokera ku chikwama chanu chogwirizana.
Momwe Mungapezere Chizindikiro cha Phishing: Buku la Red Flags
Kuphunzitsa maso anu kuti apange chizindikirochi ndi mphamvu yanu. Khalani ndi chisokonezo nthawi zonse.
Chizindikiro cha Red #1: Kukhala ndi Chikhalidwe Chachikulu cha Kukakamiza
Otsutsa chinyengo sakufuna kuti mukaganize. Akufuna kuti muchite. Mawu ngati “Chitani Tsopano!”,
“Akaunti yo ajja kusiwa mu 24 horas”, “Kuyamba kwazika kudiwa”, kapena “Chidziwitso chofunika cha chitetezo” akupangidwa kuti akwanitse kupangitsa nkhawa ndi kupita m’mawonekedwe anu a nzeru.
Chitetezo: Makampani achinsinsi amakhala osati kufuna kuyamba mwachangu kudzera pa imelo. Khamukira. Tengani mpweya wautali. Musapite patsogolo pa ulalo mu uthenga wopanda pempho.
Chizindikiro Chofooka #2: Chikhalidwe chochepa ndi
Okutalira
Ng'enda, ng'enda, ma scam g'ali mu bungi ga bulungi, g'ali na obutakoma obutono—okutalira okw'obulungi, obutakoma, oba obulungi obutali bumu. Amakampuni ag'ekikugu g'ali n'ekikundi ky'abakola; abateekateeka b'ama scam tebalina.
Ekikangabwa #3: Obulamu obutakwatagana oba obusobozesa
Ono g'uli mu ngeri y'okusitula phish. Bulijjo, bulijjo, yambala omukono gwo ku link (nga tokyalina!) okwekwasa obulamu obw'ekika.
destination URL.
Leeta ku mwesigwa kw'ekikadde ky'ekikadde (e.g., binance.com vs. bínance.com oba binance-support.com).
Okwetegereza HTTP vs. HTTPS. Amapeji ag'okuwandiika ag'ekikadde gakyusa https:// (eky'ekikadde 's' kireeta obutafaanana). Naye, obukwakkulizo obw'amaanyi nabwo bujja okwewandiisa HTTPS, era kyokka kyo tekirina kugatta.
Ggwe n'ekikadde ku URL shorteners (nga bit.ly oba t.co) ezikola ku biseera. ekiti ennyo.
Ekiti Pupa #4: Ofer “Tó-Bó-Ṣe-Gbogbo”
Ti tweet kan lati “Elon Musk” ba ṣe ileri lati ṣe ẹẹmeji eyikeyi crypto ti a fi ranṣẹ si apo rẹ, o jẹ ẹtan. Ti o ba ṣẹgun ẹbun ti o ko kopa ninu, o jẹ ẹtan. Iwa-ibè jẹ iwuri to lagbara ti o n pa idajọ mọ.
Ekiti Pupa #5: Awọn ìbéèrè fún Ọrọ ìkọkọ rẹ tàbí Bọtini Ikọkọ
Eyi ni goolu
ekiti ya crypto: N'ekweghị na ụlọ ọrụ ziri ezi ga-achọ mgbe ọ bụla maka okwu mgbake nzuzo gị (okwu mkpụrụ) ma ọ bụ igodo nkeonwe gị. Ọ bụghị ahịa gị, ọ bụghị otu nkwado akpa, ọ bụghị Elon Musk. Onye ọ bụla na-arịọ maka nke a na-anwale ịjụ gị.
Wulite Fort Knox Digital gị: Usoro Nchedo N'ihu
Ịma ihe ị ga-ezere bụ akụkụ nke ọgụ. Akụkụ ọzọ bụ iwulite nchekwa siri ike.
ebbe.
Wandikire Emisomo Ekitukirwako: Tewali kuggulawo Google ku nsalo yo. Tandika URL mu bar ya address oba osome link eyawandiikiddwa nga erina obulungi. Eno ejja kukuyamba okwewala okutuuka ku nsalo ezikozesebwa mu kukwasa abawandiisi ezisobozeseza obulimba.
Okukozesa Obukodyo Bubbiri (2FA) WANSI WENNA: Eno teyinza kutwalibwa mu biseera. Naye si 2FA zonna ziri mu bwangu.
Weerinda ku SMS 2FA: Okukozesa SIM-swap kisobola okudduka this.
Jjanjira App: Jjanjira Google Authenticator oba Authy. Ezo ziri mu kintu ky'ogenda okukozesa era ziri mu kifo ky'ekikadde nnyo.
Ekikadde Kya Zza: Ekikozesebwa ku Kifaananyi: Okukola ku kifo ky'ekikadde, koze ekikozesebwa ng'ekikadde kya YubiKey ku 2FA.
Jjanjira E-mail Ekitwala: Tandika e-mail ey'ekikadde eyakolebwa mu ngeri y'ekikadde ku bifo byo ku crypto exchange. Eno efulumya obulamu bwayo n'amaanyi. okukwata mu phishing data breaches.
Wandiika Okwesiga Okukozesa: Ebyokulabirako ng'ogw'ekikozesebwa Bitwarden oba LastPass bisobola okukozesa obukozesebwa bwo obukozesebwa. Tezibikozesa mu nsonga ku website ey'ekikozesebwa ekikozesebwa ekitakwatagana, nga bikwata ku system ey'amaanyi ey'ekyokulabirako.
Okukakasa Wallet Addresses: Olw'okutandika buli transaction, nsonga y'ekikozesebwa, kakasa bulungi ku ebikadde ne bika bitaala by'ekikadde ky'owandiikiddwa. Ekitone, gamba obukadde obusaba ENS (nga yourname.eth) okutuusa ku mazzi agategeerekeka mu bifo eby'obutali bungi by'ekikadde.
Okukakasa Okukola kwa Smart Contract: Mu bw'ogatta ekikadde kyo ku dApp, osanyuka okwekenneenya ebikozesebwa by'ogenda okwewaayo. Gganda obukadde obusaba Revoke.cash mu biseera eby'enjawulo okwekenneenya na revoke any unnecessary spending permissions you’ve granted in the past.
What to Do If You’ve Been Phished
Time is of the essence. If you fear you’ve fallen for a scam, act immediately:
Don’t Panic: Stay calm to take effective action.
Immediately Log In: If you gave away exchange credentials, log in to the official website directly (not through any link!) era genda okwawukana n’okusasulamu obulamu bwa 2FA mu biseera eby’amaanyi.
Genda ku Wallet Yo: Singa otya nti wallet yo ekoze mu bubi, olina okutuuka ku nsimbi zo mu wallet empya, eya bulamu. Kino kitegeeza okudda ku wallet empya nga olina ekigambo ekisanyizo n’okutwala ebyobulamu byonna. Wallet eya kera egenda kubeera mu bubi mu biseera byonna.
Genda ku Ssematimba Yo: Wandiika ku nsonga eno ku mukutu ogw’amaanyi. ekibi ya nsonga ezalaka na yango. Bakoki kolanda makambo ya mabe oyo ekoki kokutana na akonto na yo.
Yebisa Mabe: Yebisa makambo ya mabe na bampasi lokola IC3.gov ya FBI. Eyi ebandaka kolanda ba mabe.
Maloba ya Ngonga: Tika, kasi Kotalela
Espas ya crypto ezali na inovasyon mpe liberte, kasi ezalaka mpe na ba mabe. Nzela na yo ekoki te kokoma na kobebisama. Zwa moko na
ekigendero ka “Kiriza, naye Okwesigika.” Buuza ku kintu kyonna. Okwesiga buli link. Genda butereevu.
Ku Exbix, obutafaananako si kintu kyokka; kye kisinga. Tuli mu kukiririza mu kukutendereza obulungi ku mukutu ogwakuyamba naye n’amaanyi okugikozesa mu bwangu. Obutafaananako bwo mu by’ekikopo buva mu kutegeera, era nga tukyali mu mbeera, tusobola okukola ku kintu ekitukuvu. ekosistemu yonna.


